Make your own free website on Tripod.com

บทที่ ๑

มาตรการบังคับทางปกครอง

(Enforcement of an Administrative)

 

๑. ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

           

กฎหมาย เป็นเครื่องมือในการปกครองของรัฐ สำหรับให้ความยุติธรรมกับประชาชนอย่างเสมอภาพและเท่าเทียมตามหลักนิติรัฐ การให้กฎหมายเป็นที่ยอมรับของประชาชน กฎหมายต้องมีความศักดิ์สิทธิ์ และมีสภาพการบังคับอย่างถูกต้อง รวดเร็ว เป็นธรรม

กฎหมายที่มีสภาพบังคับอย่างถูกต้องรวดเร็วเป็นธรรมทำให้ประชาชนอยู่ร่วมกันได้อย่างปกติสุข สภาพการบังคับถือเป็นการควบคุมคนในรัฐไม่ให้ฝ่าฝืนกฎหมาย ซึ่งอาจกระทำได้หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการควบคุมโดยใช้กำลัง เช่น การจับกุม คุมขัง หรือการออกเป็นคำสั่งให้มีผลในการก่อนิติสัมพันธ์ต่าง ๆ เช่น การออกคำบังคับของศาล หรือการออกคำสั่งทางปกครอง ซึ่งเป็นกระบวนการทำให้กฎหมายมีความศักดิ์สิทธิ์และมีสภาพการบังคับทั้งสิ้น

สภาพการบังคับของกฎหมาย ระหว่าง เอกชนกับเอกชน หรือระหว่าง รัฐกับเอกชน ในสถานะที่เท่าเทียมกัน ตามหลักในทางกฎหมายแพ่งพาณิชย์ จะมีสภาพการบังคับด้วยการฟ้องศาลยุติธรรมและการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาค ๔ ส่วนสภาพการบังคับระหว่าง รัฐหรือหน่วยงานของรัฐ กับ เอกชน ในสถานะที่รัฐมีอำนาจเหนือกว่า จะมีสภาพการบังคับด้วยอำนาจของหน่วยงานนั้น โดยออกเป็นคำสั่งทางปกครอง ซึ่งจะมีสภาพบังคับด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครอง ตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

คำสั่งทางปกครองที่ต้องใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้แก่คำสั่งทางปกครองให้ชดใช้เงิน เช่น คำสั่งปรับ คำสั่งให้ชดใช้ค่าเสียหาย คำสั่งเรียกเบี้ยปรับ  การผิดสัญญาก่อสร้างของราชการ คำสั่งเรียกให้ชดใช้คืนทุนการศึกษา คำสั่งให้รื้อถอน      คำสั่งให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการหรือคำสั่งอื่น ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด 

“มาตรการบังคับทางปกครอง” (Enforcement of an Administrative) จะใช้ในกรณีที่หน่วยงานทางปกครอง มีคำสั่งทางปกครองอย่างใดอย่างหนึ่ง และผู้รับ คำสั่งทางปกครองฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง ทำให้หน่วยงานรัฐต้องใช้มาตรการบังคับทางปกครองไปบังคับให้คำสั่งนั้นสัมฤทธิ์ผล กฎหมายจึงบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของ     “เจ้าหน้าที่” หรือ “หน่วยงานของรัฐ” ในการบังคับใช้มาตรการบังคับทางปกครอง ตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ แต่การใช้มาตรการบังคับทางปกครองหน่วยงานของรัฐ ยังมิได้ปฏิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว ทำให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่รัฐ เนื่องจากสภาพปัญหาและอุปสรรคหลายประการ

 

๒. สภาพปัญหา

 

คำสั่งทางปกครองที่ต้องใช้มาตรการบังคับ เป็นกฎหมายที่บังคับให้หน่วยงานที่ออกคำสั่งไปดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครองซึ่งยังมีปัญหาอุปสรรค คือ

ปัญหาด้านเนื้อหาและรูปแบบ เนื่องจากพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ ไม่มีบทบัญญัติโดยตรง   รองรับถึงวิธีดำเนินการอย่างชัดเจน ในรายละเอียดเพียงแต่บัญญัติว่า ให้ใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาบังคับโดยอนุโลมทำให้มีอุปสรรคต่อการปฏิบัติตามหลักนิติรัฐ เพราะรัฐ หรือหน่วยงานของรัฐจะกระทำการสิ่งใดต้องมีกฎหมายบัญญัติให้อำนาจไว้อย่างชัดเจน

ปัญหาด้านบุคลากร เมื่อเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานไม่มีอำนาจตามกฎหมายอย่างชัดเจน เนื่องจากหน่วยงานของรัฐแต่ละแห่ง เมื่อพิจารณาถึงอำนาจหน้าที่ของบุคลากรในหน่วยงานนั้น ๆ จะไม่มีกฎหมายหรือระเบียบรองรับสำหรับการใช้มาตรการบังคับทางปกครองซึ่งเป็นกฎหมายใหม่โดยเฉพาะ ทำให้บุคลากรในหน่วยงานของรัฐไม่พร้อมและไม่เชี่ยวชาญในการที่จะไปบังคับใช้มาตรการบังคับทางปกครอง หรือกรณีบุคลากรที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติ หากไม่มีกฎหมายหรือระเบียบมารองรับการปฏิบัติอย่างชัดเจน ก็ทำให้มีปัญหาในเรื่องการพิจารณาใช้ดุลพินิจพิจารณาได้

ปัญหาด้านการใช้ดุลพินิจ  เนื่องจากเป็นผู้ออกคำสั่งทางปกครองและผู้ใช้มาตรการบังคับทางปกครองเป็นบุคคลหรือหน่วยงานเดียวกัน การปฏิบัติต้องใช้อำนาจพิจารณาหรือใช้ดุลพินิจ ทำให้ขัดต่อหลักความมีส่วนได้ส่วนเสีย ความเป็นกลาง  หรือความเป็นธรรม เพราะการที่กฎหมายบัญญัติให้อำนาจหน่วยงานทางปกครองที่ออกคำสั่งไปดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครองโดยตรง ทำให้หน่วยงานนั้นมีอำนาจในการออกคำสั่งและการบังคับ เปรียบเสมือนหน่วยงานทางปกครองเป็นโจทก์และบุคคลที่ต้องปฏิบัติตามคำสั่งทางปกครองเป็นจำเลย หากยินยอมให้โจทก์ไปทำการบังคับได้เอง โจทก์อาจใช้ดุลพินิจหรือใช้สิทธิที่มีอำนาจเหนือกว่า กระทำการให้เกิดความไม่เป็นธรรมหรือมีอคติเลือกปฏิบัติได้

 

๓. วัตถุประสงค์

 

๑.                เพื่อให้ มาตรการบังคับทางปกครอง ชัดเจนศักดิ์สิทธิ์มีผลสัมฤทธิ์

๒.        เพื่อให้ มาตรการบังคับทางปกครอง ที่นำไปบังคับเกิดความเป็นธรรมอย่างเสมอภาคป้องกันการเลือกปฏิบัติ

๓.        เพื่อให้ มาตรการบังคับทางปกครองและการพิจารณาของหน่วยงานรัฐในการออกคำสั่งทางปกครอง หรือการพิจารณาในศาลปกครอง หรือ ศาลยุติธรรม หรือศาลชำนัญพิเศษเป็นมาตรฐานเดียวกันตามหลักความยุติธรรมเพื่อประโยชน์สาธารณะ

 

๔. ประโยชน์ที่จะได้รับ

 

                        ๑. ทำให้คำสั่งทางปกครอง บังคับได้ตามวัตถุประสงค์ ของของหน่วยงาน

๒.ทำให้รัฐได้รับการชดใช้คืนอย่างรวดเร็วสูงสุดมีมาตรฐานและความเป็นธรรม

๓. ทำให้รัฐควบคุม ตรวจสอบ ประเมินผลคำสั่งทางปกครองและการใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้

 

๕. วิธีการศึกษา

 

                        ศึกษาค้นคว้าจากหนังสือกฎหมาย บทความ วิทยานิพนธ์ทางกฎหมาย ในและต่างประเทศ นำมาศึกษาเปรียบเทียบ ด้วยกระบวนวิธีวิจัยเอกสาร

1
Home. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25.
26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50.
51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75.
76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87. 88. 89. 90. 91. 92. 93. 94. 95. 96. 97. 98. 99.......